Category Archives: Column

Afgelopen maand mocht ik een risicobeoordeling uitvoeren op een laboratorium in het kader van explosieveiligheid. Inderdaad: ATEX. In het laboratorium wordt veel gewerkt met brandbare vloeistoffen, de zogenaamde Vluchtige Organische Stoffen. Ik hoor je denken: is het dan überhaupt wel zinvol om een gevarenzone indeling uit te voeren? Terechte opmerking. Ik leg het graag uit!

Minimale hoeveelheden + eigenschappen
Alles valt of staat met de hoeveelheden brandbare vloeistof waar in een laboratorium mee gewerkt wordt. Over het algemeen is dit relatief laag. Wie het zeker wil weten kan de Nederlandse Praktijk Richtlijn NPR 7910-1+C1: 2012 raadplegen. Binnen deze richtlijn is namelijk een tabel opgenomen met minimale hoeveelheden, waarbij een gevarenzone-indeling zinvol is. Afhankelijk van of de brandbare vloeistoffen zich in de buitenlucht bevinden of in een gesloten gebouw gaat het om minimale hoeveelheden variërend van 5 tot 5000 kg. Natuurlijk gaat het niet alleen om de hoeveelheden, maar ook om de eigenschappen van de aanwezige brandbare vloeistoffen. Denk hierbij aan vlampunt en beginkookpunt.

Elke brandbare stof beoordelen
Een ander belangrijk aspect dat meegenomen moet worden is of de brandbare vloeistof nog in een afgesloten (gesealde) verpakking zit. In dat geval is namelijk de PGS (15) norm nog van toepassing. Maar het allerbelangrijkste is dat elke hoeveelheid van brandbare stof moet worden beoordeeld. Ook al zit deze onder de minimale hoeveelheid brandbare stof. En dat heeft alles te maken met de eerder genoemde eigenschappen.

Omgeving veilig stellen
Wettelijk gezien is de werkgever verantwoordelijk voor de explosieveiligheid ten aanzien van de brandbare stof ongeacht de hoeveelheid daarvan. Dus ook als je werkt met kleine hoeveelheden brandbare stoffen (Gassen, vloeistoffen en fijne vaste stoffen), zal je de explosiegevaren met specifieke maatregelen moeten bestrijden. Lastig? Dat is het ook. Gelukkig weten wij wel raad met alle regels, hoeveelheden en oplossingen. Wil je jouw omgeving ook veilig stellen? Neem dan contact op met Paul.

Is de fabriek en/of omgeving veilig na het opstellen van een explosieveiligheidsdocument (EVD)? Dat is een vraag die regelmatig gesteld wordt. Zo kort door de bocht zou ik niet willen gaan. Een EVD stel ik samen met mijn klant op. De reden dat ik het juist op deze manier doe, is omdat ik graag wil dat de werknemers in een fabriek weten wat ATEX is en hoe explosies voorkomen kunnen worden. Door samen met mijn klant de installatie door te nemen en de explosierisico’s in kaart te brengen creëren we niet alleen bewustwording, maar ook praktische oplossingen en draagkracht. De benodigde maatregelen worden dan namelijk niet als lastig ervaren maar als zinvol. Ze weten nu immers waar ze het voor moeten doen.

Opvolgen van maatregelen
Het opstellen van een explosieveiligheidsdocument is een goede basis om de installatie of fabriek explosieveilig te maken. Nadat de ATEX-zones bepaald zijn en de ontstekingsbronnen geïnventariseerd, zullen de vastgestelde maatregelen opgevolgd moeten worden. Veel maatregelen zijn organisatorisch van aard. Denk bijvoorbeeld aan het opstellen en implementeren van (heet) werkvergunningen of Management of Change (MoC) procedures. Naast organisatorische maatregelen zijn er de technische maatregelen. Dit kan bijvoorbeeld gaan om instrumentele beveiliging, maar ook het toepassen van explosiepanelen.

Explosies voorkomen in 3 stappen
Om een lang verhaal kort te maken: het opstellen van een EVD is op zichzelf niet voldoende om je fabriek of werkomgeving veilig te stellen. Bewustzijn is één, hiernaar handelen een tweede. Om explosies te voorkomen geef ik daarom mijn persoonlijk top drie van belangrijkste maatregelen.

1. Veiligheidscultuur bij een bedrijf, directie en management bewerkstelligen een cultuur binnen het bedrijf waarin iedereen focus op veiligheid heeft;
2. Trainen en opleiden van werknemers op het gebied van ATEX;
3. Duidelijke markering van de ATEX gebieden.

Behoefte aan ondersteuning bij ATEX vraagstukken? Ik help je graag verder!

Als veiligheidsexpert is het ‘rondje werkvloer’ een vast onderdeel van mijn routine. Dit is niet alleen noodzakelijk om te kunnen beoordelen welke mogelijke risico’s er op de loer liggen, maar ook erg interessant. Op deze manier loop ik namelijk letterlijk tegen de vraagstukken aan, waar mijn klanten mee worstelen. Tevens kan ik ze wijzen op gevaren waar zij zich soms nog helemaal niet bewust van zijn. Aan de hand van het ‘rondje werkvloer’ neem ik je graag mee in mijn wereld. Het doel? Bewustwording creëren en (explosie) gevaarlijke situaties herkennen.

Onlangs was ik bij een klant waar veel gewerkt wordt met Flexible International Bulk Containers (FIBC’s). In de volksmond beter bekend als Big Bags (je weet wel: die grote zakken, waar zand & grind voor de nieuwe tuin ook in aangeleverd wordt). De huis-tuin-en-keuken Big Bags vormen een risico wanneer er kleine, droge stofdeeltjes in worden opgeslagen. Door de wrijving van deze deeltjes kan er namelijk statische elektriciteit ontstaan tijdens het vullen of lossen. Ik was blij verrast om te zien dat deze klant hier al bewust van was, want er werd gebruik gemaakt van Ex gecertificeerde Big Bags (geschikt voor een ATEX stof zone). Klein, niet onbelangrijk, detail: deze Big Bags moeten wel worden geaard voordat het los- of laadproces start.

Ben jij je bewust van je werkomgeving? Laat het ons vooral weten. Vinden we leuk ?